Nhiều năm qua, Đảng ủy, Ban giám đốc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã lãnh đạo làm tốt công tác đổi mới hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học theo chuẩn quốc tế song song với đào tạo chất lượng cao. Điều này đã nâng cao năng lực, phát huy tính sáng tạo, góp phần vào sự phát triển của hệ thống ĐHQG tp.HCM, cũng là góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của TP Hồ Chí Minh, khu vực phía Nam và cả nước góp phần thực hiện thành công Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI  về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”

       Chuẩn hoá chất lượng

      Để chuẩn hóa chất lượng các chương trình đào tạo (CTĐT) theo chuẩn quốc tế, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) là một trong các đơn vị đi đầu cả nước về công tác kiểm định, đảm bảo chất lượng giáo dục. Sau 5 năm, ĐHQG-HCM đã thiết lập được một hệ thống văn bản, quy trình, quy định hoàn chỉnh, và mạng lưới đảm bảo chất lượng trên toàn hệ thống, từ cấp ĐHQG-HCM đến toàn bộ các trường thành viên. Từ năm 2011 đến nay, ĐHQG-HCM là một trong các đơn vị có số lượng chương trình được đánh giá cao nhất cả nước: 20 chương trình được công nhận đạt chuẩn AUN-QA, 1 chương trình được đánh giá theo dự án hợp tác giữa AUN và DAAD, đặc biệt là 2 chương trình được kiểm định ABET. Đây là cơ sở tốt để ĐHQG-HCM khẳng định chất lượng của mình với xã hội cũng như tham gia liên thông tín chỉ với các trường đại học trong khu vực và trên thế giới.

      Thực tế, 5 năm qua, các cơ sở đào tạo (CSĐT) đã hoàn thiện các CTĐT phù hợp với học chế tín chỉ, tăng cường liên thông, chuyển đổi giữa các chương trình, tăng tính chủ động cho sinh viên. CTĐTmới được xây dựng theo hướng tăng cường tính tự học, khả năng nghiên cứu và khả năng sáng tạo của sinh viên, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy sinh viên làm trung tâm, kiểm tra-đánh giá theo quá trình. ĐHQG-HCM đã thống nhất trong toàn hệ thống nguyên tắc liên thông giảng dạy, công nhận các môn chung (lý luận chính trị, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng…). Việc triển khai chương trình tích hợp, liên thông, bằng chính bằng phụ, đào tạo văn bằng đôi giữa các CSĐT cũng đang được nghiên cứu áp dụng.

      Hiện ĐHQG-HCM đang triển khai đề án Cải tiến việc xây dựng và phát triển CTĐT theo phương pháp tiếp cận CDIO (Conceive Design Implement Operate), gắn liền với việc chuẩn hóa đầu ra; hoàn thiện nội dung chương trình, đảm bảo không gian làm việc kỹ thuật CDIO để tăng cường phương pháp học chủ động, học tích cực, học trải nghiệm trong học chế tín chỉ. Sau hơn 5 năm triển khai, mô hình CDIO đã giúp đổi mới căn bản và toàn diện cách thức thiết kế và phát triển CTĐT và giảng dạy, học tập. ĐHQG-HCM đã đúc kết được các mô hình mẫu triển khai CDIO cho nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ, và nhóm ngành khoa học. Các mô hình mẫu và khung chuẩn chung đã và đang được nhân rộng áp dụng không chỉ tại ĐHQG-HCM mà còn ở nhiều CSĐT trên cả nước, do đó giúp hình thành và phát triển một mô hình thúc đẩy cải cách chương trình đào tạo.

      Bên cạnh đó, ĐHQG-HCM còn thực hiện “Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 tại ĐHQG-HCM” đồng thời với Đề án CDIO nêu trên. Theo đó, đơn vị đã xây dựng được một mô hình đổi mới và đảm bảo chất lượng dạy và học tiếng Anh không chuyên, toàn diện và hệ thống, đang được mở rộng triển khai.

      Đổi mới phương pháp giảng dạy

     Cũng trong các năm qua, nhiều hội thảo về đổi mới phương pháp giảng dạy (PPGD) cấp trường và cấp ĐHQG-HCM nhằm nâng cao nhận thức của đội ngũ giảng viên về đổi mới PPGD đã được triển khai, hoạt động này đang được xem là một trong những yêu cầu thiết yếu đối với đào tạo theo học chế tín chỉ (HCTC) theo hướng chuẩn hóa. Một số biện pháp cụ thể như ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới PPGD, biên soạn giáo trình điện tử, đầu tư tăng cường cơ sở vật chất, đề cao PPGD lấy người học làm trung tâm, tăng cường thời gian tự học của sinh viên….

     Công tác phối hợp giữa đào tạo sau đại học và nghiên cứu khoa học (NCKH) cũng được chú trọng. CTĐT thạc sĩ theo phương thức nghiên cứu đang được đẩy mạnh và nhân rộng trong các CSĐT. Hiện nay, trong toàn ĐHQG-HCM đã có hơn 650 học viên theo phương thức nghiên cứu, đóng góp hơn 120 bài báo NCKH. Ngoài ra, ĐHQG-HCM còn triển khai các chương trình hợp tác đồng hướng dẫn (cotutelle) với các trường đại học nước ngoài. Tính đến nay, ĐHQG-HCM đã có 06 nghiên cứu sinh tốt nghiệp theo chương trình hợp tác đồng hướng dẫn và nhận đồng thời hai bằng tiến sĩ của Việt Nam và của Pháp. Cùng với xu thế hội nhập quốc tế, ĐHQG-HCM đã thu hút một lượng nghiên cứu sinh là người nước ngoài đến học (Thái Lan, Hàn Quốc, Campuchia, Lào). Đến nay, đã có 07 người nước ngoài bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại ĐHQG-HCM.

      Nhờ đổi mới phương pháp giảng dạy, hiện ĐHQG-HCM đang đào tạo hơn 55000 sinh viên chính quy, hơn 9000 học viên cao học và 1000 nghiên cứu sinh. Số lượng ngành đào tạo hiện nay tại ĐHQG-HCM là 74 ngành tiến sĩ, 100 ngành thạc sĩ, 112 ngành/chương trình đại học ở tất cả các lĩnh vực quan trọng và thiết yếu.Với mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục đại học, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển của ngành, từng bước giảm dần sự hỗ trợ của ngân sách Nhà nước trong tổng ngân sách hoạt động của cơ sở giáo dục đại học công lập, hiệu chỉnh mức thu học phí để bù đắp chi phí đào tạo thường xuyên, tiến tới CSĐT tự đảm bảo bù đắp phần lớn chi phí đào tạo. Từ năm học 2013-2014, ĐHQG-HCM đã từng bước triển khai thí điểm “CTĐT chất lượng cao với học phí tương ứng” cho một số chương trình thuộc khối ngành kỹ thuật, khoa học xã hội, kinh tế, luật và công nghệ thông tin tại các trường đại học thành viên. Tương ứng với mức học phí được tính đúng tính đủ, chất lượng đào tạo bước đầu được nâng cao và hướng đến chuẩn mực quốc tế.Tính đến nay, ĐHQG-HCM đã phê duyệt triển khai 21 CTĐT chất lượng cao với học phí tương ứng với quy mô đào tạo 2.024 sinh viên.

       Đào tạo chất lượng cao

     Đào tạo chất lượng cao luôn được chú trọng và được xem là trọng tâm trong những năm qua của ĐHQG-HCM, biểu hiện rõ qua chương trình kỹ sư, cử nhân tài năng;CTĐT kỹ sư  chất lượng cao; chương trình tiên tiến; và các CTĐT học sinh năng khiếu. Các CTĐT này đang được tập trung đầu tư thành các chương trình chất lượng quốc tế của ĐHQG-HCM.

      Hệ đào tạo kỹ sư, cử nhân tài năng là một phương thức đào tạo đặc biệt nhằm tiếp cận ngay chuẩn mực chất lượng quốc tế đối với một số ngành đào tạo mũi nhọn dành cho một bộ phận sinh viên giỏi, với ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, đội ngũ giảng viên giỏi và áp dụng phương pháp dạy vả học tiên tiến. Mô hình đào tạo tài năng được thực hiện như một mô hình mẫu để có thể nhân ra cho đào tạo đại trà… Ngoài ra, CTĐT kỹ sư chất lượng cao tại Việt Nam (Programme de Formation d’Ingénieurs d’Excellence au Viet Nam-gọi tắt là Chương trình PFIEV) cũng được tiến hành tại ĐHQG-HCM từ năm 1999.Sinh viên tốt nghiệp từ chương trình được nhận 02 bằng - của Việt Nam và của trường đối tác phía Pháp (bằng tương đương Master châu Âu).Tính đến năm 2015, chương trình đã cung cấp cho xã hội hơn 750 kỹ sư chất lượng cao được Ủy ban bằng kỹ sư Pháp (CTI) đánh giá và công nhận.

      Bên cạnh đó, ĐHQG-HCM cũng triển khai các CTĐT tiên tiến giảng dạy bằng tiếng Anh, dựa trên việc nhập khẩu các chương trình đang được sử dụng tại các  trường đại học hàng đầu thế giới. Đây là các chương trình chất lượng cao phù hợp với số đông sinh viên, nhưng đảm bảo  tính  tiên  tiến về cả nội dung, phương pháp giảng dạy, cách thức đánh giá. ĐHQG-HCM đã triển khai chương trình tiên tiến với các ngành: Công nghệ Thông tin, Điện – Điện tử, Hệ thống Năng lượng, Hệ thống Thông tin.

      Một trong những hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đào tạo là liên kết đào tạo với nước ngoài. Đây là một hình thức tiếp cận với các CTĐT tiên tiến, có uy tín và đã được kiểm định chất lượng nhằm xây dựng chương trình và môi trường đào tạo đạt chuẩn quốc tế ngay tại hệ thống ĐHQG-HCM. Hiện nay, ĐHQG-HCM có 6 đơn vị triển khai 52 chương trình liên kết đào tạo đại học, trong đó 12 chương trình sau đại học. Việc giảng dạy bằng tiếng Anh là một lợi thế giúp cho chương trình thu hút được nhiều học viên, phù hợp với xu thế hội nhập hiện nay.

                                                                                                                                                      Minh Anh